Wijnreizen zijn bijzonder en niet alleen vanwege de wijnen die je proeft, maar vooral door de mensen, de verhalen en het moment dat je samen beleeft. Een reis Rioja met horecarelaties was er weer een uit duizend.
Van Bilbao naar hartje Rioja
Na de vlucht naar Bilbao stappen we in onze bus richting Rioja. Al snel verandert het landschap. Groene heuvels maken plaats voor eindeloze wijngaarden en de sfeer in de bus verandert vanzelf. De verwachtingen zijn hoog, want Rioja is niet zomaar een wijngebied. Het is een van de meest iconische wijnregio’s van Europa. Onze eerste stop is bij La Vieja Bodega in Haro. Een restaurant waar de tijd even lijkt stil te staan. Een lange lunch, prachtige klassieke Rioja’s, verfijnde gerechten en een ontspannen sfeer. Precies zoals een middag in Spanje bedoeld is. Voor iedereen die ooit in Haro komt, is dit restaurant zonder twijfel een aanrader.
Logroño en de bijzondere straat Calle Laurel
Na de lange lunch reizen we verder naar Logroño, de levendige hoofdstad van Rioja. Zodra de avond valt trekken we naar de beroemde tapasstraat, Calle Laurel. Hier ga je van bar naar bar, telkens weer verrast door een nieuwe tapas-specialiteit, een goed glas wijn en de Spaanse gezelligheid. Heerlijk!
Onze Spaanse agent schuift die avond aan en natuurlijk wordt er uitgebreid bijgepraat. De avond eindigt zoals alleen een geslaagde wijnreis kan eindigen, namelijk met een onvergetelijke karaoke-sessie waarbij de klassiekers voorbijkomen. Het bewijs dat wijn verbindt, maar muziek minstens zo veel.
Marques de Vargas, hier komen traditie en perfectie samen
In de ochtend vertrekken we richting Marqués de Vargas, een wijnhuis waar wij als Heeren van de Wijn trots op zijn dat we hier al vele jaren met plezier mee samenwerken. Elke keer opnieuw maakt dit domein een diepe indruk. De rondleiding, gegeven door Diana Fernádez, begint tussen de wijngaarden, waar duidelijk wordt hoeveel aandacht er wordt besteed aan iedere druivenstok. Daarna volgen de indrukwekkende vinificatieruimtes, waar moderne techniek en traditioneel vakmanschap naadloos samenkomen.
De kelder van Marqués de Vargas
Een ruimte waar duizenden eikenhouten vaten in perfecte rust liggen te rijpen. Het is zo’n plek waar je vanzelf gaat fluisteren. Hier staat de tijd echt even stil. De proeverij wordt verzorgd door Graciela Palacios, die onlangs de gehele verantwoording in de kelder heeft overgenomen van Ana Barón (†). Geen eenvoudige opdracht, maar wat een overtuiging, kennis en passie brengt zij mee. Ze begeleidt ons met liefde voor het vak door de verschillende wijnen. Ze laat ons zien en proeven dat de Rioja er heel goed voorstaat en laat niets aan het toeval over. Wijnen met smaak en elegantie. Graciela is een prachtig voorbeeld van jong vrouwelijk leiderschap in de wijnwereld. Na afloop genieten we van een zeer goed verzorgde lunch in het schitterende landhuis van Marqués de Vargas. Even bijkomen in de tuin, genieten van de rust en het uitzicht over de wijngaarden, voordat we terugkeren naar het bruisende Logroño.
Die avond sluit ook Cristina van Viña Ijalba, naast Diana van Marqués de Vargas, aan voor een heerlijke avond vol gesprekken, heerlijke tapas en natuurlijk Rioja wijnen in het glas.
De ooievaars van Bodegas Zinio
Voordat we de volgende dag richting Viña Ijalba gaan, brengen we eerst een bezoek aan Bodegas Zinio in Uruñuela, midden in de Rioja Alta. Het wijnhuis is eigendom van een coöperatie van lokale wijnboeren, die gezamenlijk de omliggende wijngaarden beheren. Onder leiding van wijnmaker Carmelo Cámara worden uitsluitend de beste percelen geselecteerd voor de verschillende Zinio-wijnen.
Tijdens de rondleiding door de indrukwekkende kelders neemt Carmelo ons mee in de filosofie achter het wijnhuis en laat hij zien hoe terroir, hoogteverschillen en bodemsoorten ieder hun eigen bijdrage leveren aan de kwaliteit en het karakter van de wijnen. Na de rondleiding is er een mooie proeverij met uitzicht over de glooiende heuvels van de Rioja Alta, waar de wijngaarden zich zover het oog reikt uitstrekken. Boven de wijnstokken vliegen meerdere ooievaars, het symbool dat niet voor niets op het etiket van Bodegas Zinio staat. Ze keren ieder jaar terug om hier te nestelen en staan voor de sterke verbondenheid van het wijnhuis met de natuur, het landschap en de eeuwenoude wijntradities van deze bijzondere streek.
Op bezoek bij Viña Ijalba, de pionier met respect voor de natuur
De middag is gereserveerd voor Viña Ijalba. Een wijnhuis dat al decennialang laat zien dat innovatie en traditie absoluut uitstekend samengaan. Viña Ijalba werd opgericht door Dionisio Ruiz Ijalba, die in 1975 zijn eerste wijngaard aanlegde op een voormalige grindafgraving. Wat ooit een verlaten industrieterrein was, werd volledig hersteld en teruggebracht naar de natuurlijke bodemstructuur die zo kenmerkend is voor Rioja. Het is een bijzonder voorbeeld van landschapsherstel, lang voordat duurzaamheid een modewoord werd.
Vanaf de heuvel waar het ontvangst is, heb je een spectaculair panorama. De rivier de Ebro slingert door het landschap, terwijl rondom alleen maar wijngaarden zichtbaar zijn. Dit is Rioja op zijn mooist.
Viña Ijalba behoort bovendien tot de pioniers van de biologische wijnbouw in Rioja. Al sinds de oprichting staat respect voor natuur, bodem en biodiversiteit centraal. Tegelijkertijd kijkt men vooruit. Door oude, bijna verdwenen druivenrassen opnieuw aan te planten, creëert het domein wijnen met een geheel eigen karakter. In een ontspannen sfeer proeven we het volledige assortiment. Uiteraard begeleid door prachtige Spaanse specialiteiten. Charcuterie, kazen, lokale gerechten, een authentieke barbecue met heerlijke wijnen vormen samen een lunch waar niemand haast lijkt te hebben. En eigenlijk is dat misschien wel de mooiste Spaanse traditie.
Rioja in drie delen
Rioja Alta ligt hoger en kent een koeler, meer Atlantisch klimaat. De combinatie van hoogte, kalkrijke klei- en ijzerhoudende bodems en een langer groeiseizoen zorgt ervoor dat de druiven langzaam rijpen. Hierdoor behouden ze hun frisse zuren en ontwikkelen ze veel finesse en complexiteit. De wijnen zijn elegant, verfijnd en hebben vaak een uitstekend bewaarpotentieel.
Rioja Alavesa, ten noorden van de Ebro, ligt aan de zuidzijde van de Sierra de Cantabria. Het gebergte beschermt de wijngaarden tegen koude, vochtige lucht, terwijl warme dagen en koele nachten zorgen voor een langzame rijping. Dit levert verfijnde, frisse en aromatische wijnen op met een duidelijke expressie van hun herkomst.
Rioja Oriental, vroeger Rioja Baja genoemd, kent een warmer en droger, mediterraan klimaat. Hierdoor rijpen de druiven gemakkelijker en ontstaan vollere, rijpere en fruitigere wijnen, die vaak extra kracht en rondheid geven aan moderne Rioja-blends.
Joven, Crianza, Reserva of Gran Reserva
Tijdens de reis komt regelmatig de vraag voorbij wat deze termen nu eigenlijk betekenen.
Een Joven is jong, fris en fruitig. Deze wijn rijpt nauwelijks op hout en laat vooral het karakter van de druif spreken.
Een Crianza rijpt minimaal twee jaar, waarvan ten minste één jaar op eikenhout. Hierdoor ontstaat meer complexiteit en een mooie balans tussen fruit en houtrijping.
Een Reserva krijgt meer tijd. Minimaal drie jaar rijping, waarvan ten minste één jaar op vat. De wijn ontwikkelt meer diepgang, elegantie en verfijning.
Een Gran Reserva wordt alleen gemaakt in uitstekende oogstjaren. Deze wijnen rijpen minimaal vijf jaar, waarvan minstens twee jaar op eikenhout. Het zijn vaak de meest complexe en langst houdbare Rioja’s.
Druivenrassen met toekomst
Wat Viña Ijalba bijzonder maakt, is de herintroductie van bijna vergeten druivenrassen, maar ook bij Marqués de Vargas selecteren ze de plots voor het perfect passende druivenras heel nauwkeurig.
Maturana blanca is een van de oudste witte druiven van Rioja. De druif geeft frisse, aromatische wijnen met veel spanning, mineraliteit en verrassend bewaarpotentieel.
Tempranillo blanco is juist veel jonger. Deze witte variant ontstond in 1988 door een natuurlijke mutatie van de bekende tempranillo. De wijnen combineren frisse citrusaroma’s met wit fruit, florale tonen en een opvallend rijke structuur.
Natuurlijk blijft tempranillo zelf de koning van Rioja, vaak aangevuld met garnacha, graciano en mazuelo. Juist die combinatie maakt Rioja zo veelzijdig.
Geproefde wijnen, verkrijgbaar bij Heeren van de Wijn